اگر مي دانستيم كه رها كردن مشكلات موقت كودك به جاي دستكاري‎هاي ناشيانه چه قدر به بهبود و كاهش آنها كمك مي‎كند دست از درمان آسيب زا برمي داشتيم. اگر مي دانستيم كه چگونه، چه حرف هايي نزنيم و چگونه، چه اندرزهايي ندهيم به رسايي پيام تربيت قدرت بيشتري مي بخشيديم. اگر مي دانستيم كه چگونه تربيت نكنيم و چگونه تعليم ندهيم و چگونه تشويق و تنبيه نكنيم، به خوديابي، خودآموزي و خود رهبري كودك ياري بيشتري مي رسانديم

از دخالت ناشيانه در تربيت بازايستيم

در شرايطي كه راه و روش تربيت را نمي دانيم اگر هيچ اقدامي نكنيم ، به تربيت فرزندان كمك بيشتري مي‎كنيم. اگر بتوانيم از تربيت ناشيانه خودداري ورزيم ، به تربيت شدن كودكان ياري مؤثرتري مي رسانيم. اگر مي دانستيم كه رها كردن مشكلات موقت كودك به جاي دستكاري‎هاي ناشيانه چه قدر به بهبود و كاهش آنها كمك مي‎كند دست از درمان آسيب زا برمي داشتيم. اگر مي دانستيم كه چگونه، چه حرف هايي نزنيم و چگونه، چه اندرزهايي ندهيم به رسايي پيام تربيت قدرت بيشتري مي بخشيديم. اگر مي دانستيم كه چگونه تربيت نكنيم و چگونه تعليم ندهيم و چگونه تشويق و تنبيه نكنيم، به خوديابي، خودآموزي و خود رهبري كودك ياري بيشتري مي رسانديم. اگر قدري تأخير در تربيت كودكان داشتيم به پختگي آن ها كمك بيشتري مي كرديم. اگر از تبِ حرف باز مي ايستاديم، اگر از هجوم طرح ها و برنامه هاي تربيت عاريه اي دست بر مي داشتيم، قوه كشف و ابداع در افراد را فزوني مي بخشيديم. اگر مي توانستيم حكيمانه خاموش باشيم، در تأثيرگذاري بر وجود فرزندانمان گوياتر بوديم. اگر مي توانستيم به موقع كنار بكشيم تا كودك، خود را نه در ما بلكه در خود باز يابد دخالت فعال تري در تربيت او داشتيم. اگر مي توانستيم اندكي نسبت به مسئوليت و رفع بي تفاوتي آنها كمك كنيم و اگر مي توانستيم به جاي آن‎ها ارزش گذاري نكنيم ؛ به استقلال، اعتماد به نفس، پشتكار و اراده آنها عظمت بيشتري مي بخشيديم و اگر مي توانستيم در محبت كردن معتدل باشيم، به جديت و اعتدال فرزندانمان در زندگي كمك بيشتري مي كرديم. اگر مي توانستيم اراده كودكان را در مقابله با دشواري‎ها و چالش‎هاي زندگي تقويت كنيم به خود سازي، خودكفايتي و خود اتكايي آنها كمك بيشتري مي كرديم. اگر مي توانستيم و تحمل آن را داشتيم تا فرزندانمان را اندكي ناكام كنيم، آنها را به درك لذت كاميابي ارتقا مي بخشيديم. اگر مي توانستيم طعم آزادگي و قناعت را در نداري و محروميت مصلحتي به آنان بچشانيم فضيلتِ سيري و مناعت طبع را در آنها دروني مي كرديم.

اگر مي دانستيم كه نصيحت كردن، آموزش دادن نيست؛ ارائه مطالب ديني، تربيت ديني نيست؛ عادت دادن، ايجاد اخلاق دروني شده نيست؛ ياد دادن، تعليم دادن نيست؛ پاسخ دادن، قانع كردن نيست؛ نوازش كردن، محبت كردن نيست؛ ترحم كردن، احترام گذاشتن نيست؛ تعظيم كردن، تكريم كردن نيست و ... به فهم راه و روش تربيت، نزديك تر مي شديم.